اين سوره مباركه پنجمين سوره از قرآن كريم و چهارمين سوره از سوره طوال است و همه آيات آن در مدينه نازل شد،
"مائده" به معنى سفره آراسته از غذا مى باشد."مائده" نام پنجمین سوره قرآن مى باشد كه از آیه 112این سوره گرفته شده است. قسمتى از این سوره درباره تقاضاى حواریّون و یاران حضرت عیسى(ع)است كه از او خواستند سفره اى آراسته از غذا براى آنان از طرف خداوند نازل شود.بعضى از موضوعات مطرح شده در این سوره عبارتند از:بیان معارف اسلامى موضوع رهبرى بعد از رسول خدا(ص) نفى اعتقاد مسیحیت به تثلیث، موضوع وفاى به عهد و عدالت اجتماعى، شهادت به عدل، داستان هابیل و قابیل فرزندان آدم(ع) و تحریم قتل نفس و معرفى غذاهاى حلال و حرام و بیان قسمتى ازاحكام مربوط به وضو و تیمّم. این سوره 120آیه دارد و در مدینه نازل شده است.
نام های دیگرش: عقود، المنقذه است.
بجز آيه اليوم اكملت لكم دينكم كه در حجة الوداع نازل گرديده و گفته مىشود كه اين سوره آخرين سورهاى است كه بر پيامبر نازل شده و نزول آن بعد از سوره فتح بوده است. ضمنااين سوره صد و بيست آيه دارد و علت نامگذارى اين سوره به «مائده» اشتمال آن بر داستان درخواست عيسى از خداوند است كه از او طلب كرد كه مائدهاى از آسمان بفرستد و مائده به معناى سفره و خوان غذاست.
در فضيلـت خواندن اين سوره روايتهاى متعددى وارد شده و به طوريكه پيشتر نيز گفتهايم اين روايات جهت تشويق مردم به خواندن قرآن است و اگر كسى اين سورهها را به قصد آن ثوابها بخواند، اميد است كه خداوند آن ثوابها را به او بدهد.
ابوحمزه ثمالی از امام صادق علیه السلام روایت کرده است: «سوره مائده یکباره بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نازل شده است و 70هزار فرشته هنگام نزول، آن را همراهی می کردند.»3
آثار و برکات سوره
1) افزایش ایمان
از امام محمد باقر علیه السلام روایت است که ایشان فرمودند: «کسی که این سوره را در هر روز پنجشنبه بخواند، ایمانش به ظلم و ستم پوشیده نگردد و کسی را با پروردگارش شریک نسازد.»4
2) زیاد شدن روزی
هر کس هنگام صبح آیه 114 سوره مائده را قرائت کند روزی او در آن روز از جایی رسد که خود نیز گمان ندارد.5
3) برآورده شدن حاجات
روز اول بعد از نماز صبح با وضو دو رکعت نماز حاجت بخواند آنگاه تا 40روز هر روز رو به قبله 100 صلوات بفرستد و آیه 114 سوره مائده را بخواند و در بین خواندن با کسی تکلم ننماید. این عمل در فتح امور بسیار مؤثر است.6
4) جلوگیری از سرقت و تلف شدن مال
از امام صادق علیه السلام نقل شده است: «هر کس که سوره مائده را بنویسد و آن را در صندوق و وسایل و پارچه های خود قرار دهد، از سرقت و تلف شدن و از بین رفتن آنها در امان خواهد ماند...» 7
دورنمايى از اين سوره
در اين سوره نخست مؤمنان را به سوى وفاى به عهد مىخواند سپس مطالبى را درباره خوردن گوشت حيوانات بيان مىكند و بعضى از احكام حج و قربانى كردن را مىآورد و مردم را از ظلم و تعدى به ديگران منع مىكند و به سوى همكارى و تعاون در كارهاى نيك مىخواند. سپس بعضى از حيواناتى را كه خوردن گوشت آنها حرام است برمىشمارد و در وسط آن از اكمال دين و اتمام نعمت و مأيوس شدن كافران از نابودى اسلام سخن به ميان مىآورد كه به گفته مفسران مربوط به نصب على بن ابى طالب (ع) به خلافت و وصايت است.
آنگاه از بعضى از خوردنيهاى حلال ازجمله طعام اهل كتاب و نيز درباره زنان سخن مىگويد و مطلب را به ذكر بعضى از احكام شرعى مانند وضو و غسل و تيمم مىكشاند سپس مردم را به سوى عدالت مىخواند تا اينكه سخن از بنىاسرائيل به ميان مىآورد و بعد از آن از نصارى سخن مىگويد و فخرفروشى يهود و نصارى را كه خود را دوستان و فرزندان خدا مىدانستند مىكوبد و بار ديگر حضرت موسى و قوم او را ياد مىكند.
در آيات بعدى داستان فرزندان آدم (هابيل و قابيل) را ذكر مىكند و به دنبال آن اين حكم را صادر مىكند كه هركس كسى را بىجهت بكشد مثل اين است كه همه انسانها را كشته است و به مناسبتى كيفر محاربان با خدا و رسول را بيان مىكند و به دنبال آن كيفر دزدان را بيان مىكند كه بايد دست آنها قطع شود.
سپس از تحريف سخنان خدا توسط يهود و از خصومت آنها ياد مىكند و تورات را مىستايد و احكام قصاص را بيان مىكند سپس بار ديگر سخن را به ذكر حضرت عيسى و انجيل سوق مىدهد و از پيامبر اسلام مىخواهد كه در ميان آنها مطابق با آنچه خدا نازل كرده حكم كند. سپس مؤمنان را از دوستى با يهود و نصارى بر حذر مىدارد و بعضى از حالات ناصواب آنها را ذكر مىكند و در آيه بعدى به مؤمنان هشدار مىدهد كه اگر بعضى از آنها مرتد شوند، خداوند كسان ديگرى را مىآورد كه به احكام قرآن عمل كنند سپس ولىّ مؤمنان را معرفى مىكند كه عبارتند از خدا و رسول و آنها كه در حال ركوع زكات مىدهند كه تفسير به وجود مقدس على بن ابىطالب(ع) شده است.
در ادامه سوره پس از توصيههايى درباره دوستى با خدا و رسول، حزب الله را به عنوان حزب پيروز معرفى مىكند و مؤمنان را از دوستى با لاابالىها و كفار برحذر مىدارد. آنگاه خطابى به اهل كتاب دارد و پس از ذكر نكاتى درباره اهل كتاب اين سخن يهود را نقل مىكند كه مىگفتند دستان خدا بسته است و آن را ردّ مىكند و جنگ افروزى و فتنهگرى يهود
1- امام باقر(ع) فرمودند: کسی که سوره ی مائده را در هر پنجشنبه بخواند ایمانش با ظلم پوشیده نمی شود و هرگز مشرک نخواهد شد. (بحارالانوار 92/273.ثواب الاعمال/222.البرهان 1/430.)
2- پیامبر خدا(ص) فرمودند: به کسی که سوره ی مائده را بخواند به تعداد هر یهودی و مسیحی که در دنیا نفس می کشد ده حسنه، و محو ده سیئة و ترفیع ده درجه عطا می شود.(مجمع البیان 3/150.)
منبع: درمان با قرآن و ذکر های مستحبی، تألیف: احمد رضا آقا دادی، انتشارات شهید حسین فهمید
.: Weblog Themes By Pichak :.
